Welkom bij Apenheul
Geopend vanaf:
10.00 uur
Gorillaverzorger Sjaak bezocht wilde gorilla’s in Congo
30-06-2026
Ben je sinds 1980, bijna zo lang ons park bestaat, wel eens naar Apenheul geweest? Grote kans dat je dierverzorger Sjaak bent tegengekomen! Deze gepassioneerde gorillaverzorger deelt zijn oneindige kennis over deze imposante mensapen graag met onze bezoekers.
Ondanks zijn decennialange ervaring is Sjaak nog steeds niet uitgeleerd. De kans om wilde gorilla’s te zien in het regenwoud van Congo, liet hij dan ook niet aan zich voorbij gaan. We blikken met hem terug op deze bijzondere reis.
Wat was de aanleiding voor dit projectbezoek?
Vanuit het Apenheul Natuurbehoudfonds krijgen Apenheul-medewerkers de kans een van onze natuurbeschermingsprojecten te bezoeken. Enerzijds om onze kennis met de projecten te delen, maar ook om kennis vanuit het oorspronkelijk leefgebied van de apen mee te nemen naar Apenheul. Omdat we een gorillaproject steunen in Congo, was de keuze voor mij snel gemaakt. Daar wilde ik graag naartoe! Het leek mij fantastisch gorilla’s in hun natuurlijke omgeving te zien en te ontdekken of we, met de middelen die we hier hebben, de verzorging en omgeving van de gorilla’s in Apenheul nog meer op hun wilde situatie kunnen afstemmen.
Waar ben je naartoe gegaan?
Ik vertrok in januari 2025. Na een intensieve reis van drie dagen per vliegtuig, auto en kano, kwam ik aan bij de eindbestemming: het kamp van de Wildlife Conservation Society Congo. Dit kamp ligt in het Nationaal Park Nouabalé-Ndoki in Congo. Hier bevindt zich ook het Mbeli Baï gebied, een moerassige, natuurlijk open plek in het regenwoud die dieren aantrekt, waaronder gorilla’s. Een perfecte plek om ze te kunnen observeren.
Wat was jouw bijdrage aan het project?
Ik had geen specifieke opdracht meegekregen, maar zou gedurende een maand algemeen meedraaien in het project. Al snel bleek dat de dagen er vrij eentonig zijn. Maar als je zoals ik van natuur en dieren houdt, heb je altijd wat te zien daar! Het is een onderzoeksproject waarbij vooral veel observaties plaatsvinden. In één jaar brengt het team zo’n 350 dagen door met het observeren van 226 gorilla's in 38 verschillende sociale groepen. Zo bracht ik dus ook de meeste dagen door: in de observatietoren aan de rand van het open gebied.
Ondertussen probeerde ik het team wat Engels bij te brengen, want de meeste onderzoekers spraken alleen Frans of Lingala. Daar kwam dus heel wat hand- en voetwerk bij kijken.
Vanuit de toren hielden we vier diersoorten in de gaten: Westelijke laaglandgorilla’s, bosolifanten, bosbuffels en sitatoenga’s, ook wel moerasantilopen genoemd. Kwamen deze dieren vanuit het dichte bos de open plek op gewandeld? Dan was het zaak zo snel mogelijk foto’s te maken. Ik was eigenlijk half onderzoeker en half paparazzi. Met de beelden kon op de computer ieder individu worden herkend vanuit de database. Op deze manier wordt gemonitord hoe het met elke populatie gaat. Leuk weetje is dat het juist op deze locatie goed gaat met de dieren, omdat de aanwezigheid van de onderzoekers goed werkt als afschrikmiddel tegen stropers!
" Ik deel met iedereen mijn ervaringen uit het regenwoud. Zo geef ik door hoe bijzonder de natuur is en dat we er goed voor moeten zorgen. "
Wat heeft je het meest verrast?
Ik had niet gedacht dat ik de leeftijden van wilde gorilla’s lastig kon inschatten. Dit blijkt heel anders dan in dierentuinen! In een gecontroleerde omgeving, wat een dierentuin is, groeien de dieren onder optimale omstandigheden op. Daarom zijn ze groter en eerder volwassen dan in het wild, waar het langer duurt om volledig uit te groeien. Jonge zilverruggen in Mbeli Baï schatte ik bijvoorbeeld op zo’n 12 jaar, terwijl deze al 19 jaar bleken te zijn. Dat was in het begin even schakelen. Maar in vier weken tijd heb ik meer dan 100 verschillende gorilla’s gezien, dus ik heb genoeg kunnen oefenen!
Wat neem je mee terug van je reis?
Als je als verzorger ziet waar en hoe de dieren van nature leven, geeft dat een beeld van wat je kunt optimaliseren in een dierentuin. Denk aan de behoeftes aan activiteiten, wat je voert, de manier van voeren en hoe hun leefomgeving eruit ziet. Zo zijn we druk bezig met de plannen voor een nieuw gorillagebied, waarin we het trekken vanuit het bos naar de open plekken bij het water, zoals ik heb gezien in Mbeli Baï, nog meer willen nabootsen in Apenheul.
Naast al deze ideeën deel ik met iedereen die het wil horen mijn ervaringen uit het regenwoud. Zo geef ik door hoe bijzonder de natuur is en dat we er goed voor moeten zorgen.
Kom luisteren naar Sjaak zijn verhaal!
Benieuwd naar meer avonturen van Sjaak in Congo? Bezoek de Apenheul Academy over gorilla's op 8 juli in Apenheul! Hier vertelt hij je alles over deze bijzondere reis.
