Achter de schermen bij de orangs

Deel 2: het verblijf

19-05-2026

Wat komt er allemaal kijken bij de verzorging van de dieren in Apenheul? Hoe worden verblijven ingericht? Hoe zorgen we voor positief dierenwelzijn? En hoe zetten we ons wereldwijd in voor primaten? In deze nieuwe serie nemen we jullie mee in verschillende thema’s, geheel in het teken van orang-oetans!

Semi-solitair

Van berberaap tot bonobo en van doodshoofdaap tot gorilla: veel apen leven in groepen. De orang-oetan kiest daarentegen vaak zijn eigen pad. Deze mensapen leven, zoals dat heet, semi-solitair oftewel grotendeels alleen. Toch betekent dat niet dat ze elkaar nooit opzoeken. Zo nu en dan kruisen hun wegen zich, bijvoorbeeld tijdens de zoektocht naar voedsel. Zo’n ontmoeting verloopt meestal rustig. Vaak eten ze samen wat en gaan dan elk weer hun eigen weg.

Binnenruimte

In Apenheul leven vijf orang-oetans, in de leeftijd van 10 tot 44 jaar. Orang-oetans worden gemiddeld tussen de 40 en 50 jaar oud, dus er leven inmiddels ook wat oudere dieren in Apenheul, zoals Sandy en Kevin. De vijf orang-oetans hebben beschikking over een speciaal voor hen ontworpen binnenverblijf. Deze mensapen bewegen zich in het wild vooral verticaal door de bomen voort. Hun verblijf is hier volledig op aangepast door middel van speciale klimstructuren met hoge palen en verbindingen. Er zijn vier gescheiden delen in het verblijf. Daar kunnen de orang-oetans zich terugtrekken, klimmen en eten. 

Al meer dan twintig jaar geldt dit gebouw als voorbeeld in Europa! Bij het ontwerp stond de semi-solitaire levensstijl van deze mensapen centraal. Elke dag geven dierverzorgers ze grotendeels zelf de keuze waar ze verblijven en met welk gezelschap. Bijvoorbeeld een man en een vrouw, of familieleden zoals moeders en dochters. Zo waren Samboja en haar dochter Indah altijd samen. Helaas overleed Samboja vorig jaar, maar sindsdien heeft oma Sandy de zorg voor Indah overgenomen. Vaak zitten zij bij elkaar.

Eilanden

De vier ruimtes in het binnenverblijf leiden naar vier gescheiden eilanden buiten. Via touwen en klimroutes hebben de orang-oetans toegang tot de eilanden. Ook hier vind je grote klimstructuren. Zowel in het binnenverblijf als op de eilanden hangen puzzels om de slimme orang-oetans uit te dagen, hun nieuwsgierigheid te prikkelen en natuurlijk gedrag te stimuleren. Met een stokje peuteren ze iets lekkers los; een spel dat tegelijk verrijking is. Wist je dat je als bezoeker eenzelfde soort puzzel kunt doen? Eens kijken of je net zo slim bent!

Natuurlijk gedrag 

In het wild leven orang-oetans vaak op grote hoogtes in de bomen. Ze klimmen en klauteren daar behoorlijk wat af! In Apenheul stimuleren we dit natuurlijke gedrag door hun voer hoog op te hangen. Daarnaast hebben we in hun hoge verblijven veel touwen, bewegende en hangende onderdelen toegevoegd. We hebben hier zelfs een wetenschappelijke studie aan gewijd, met als conclusie dat deze aanpassingen in het verblijf ervoor zorgen dat de dieren meer natuurlijke bewegingen laten zien. Een mooie uitkomst! 

Om orang-oetans actief en nieuwsgierig te houden, wordt hun leefomgeving voortdurend verrijkt. Hiervoor hebben we speciaal een Coördinator Dierenwelzijn in dienst en vormen verschillende collega’s het zogenaamde ‘verrijkingsteam’. Zij bedenken én maken steeds nieuwe of betere manieren van verrijking. Denk aan voederpuzzels of speelse uitdagingen die de dieren aanzetten tot nadenken en ontdekken. Zo blijven ze niet alleen fysiek in beweging, maar ook mentaal geprikkeld. Het resultaat? Dieren die hun natuurlijke gedrag laten zien. En dat is natuurlijk ook leuk en leerzaam voor bezoekers om naar te kijken!

Bezoekersvraag: “Waarom kijken de orangs zo sip?”

Wist je dat we vaak horen dat de orang-oetans zo sip kijken? Maar is dat eigenlijk wel zo, of projecteren we onze eigen gevoelens op de apen? Dierverzorger Lavinia legt in de video hieronder uit wat we eigenlijk zien als we naar de intelligente orangs kijken!

Benieuwd naar deel 3?

Houd onze website in de gaten!

Gerelateerde pagina's