Welkom bij Apenheul
Iedere dag open
van 10.00 tot 17.00
Tinder voor orang-oetans: de eerste resultaten
22-02-2024
Begin 2019 zijn we in Apenheul gestart met het onderzoeksproject ‘Tinder voor orang-oetans’. Zouden deze mensapen kunnen aangeven of ze een potentiële partner wel zien zitten? Zo zouden we de kans op een geslaagde match kunnen vergroten.
Begin 2019 zijn we in Apenheul gestart met het onderzoeksproject ‘Tinder voor orang-oetans’. Zouden deze mensapen kunnen aangeven of ze een potentiële partner wel zien zitten? Het idee is: als we kunnen meten of en waaraan een vrouwelijke orang-oetan voorkeur geeft bij een man, kunnen we de kans op een geslaagde match vergroten. En die geslaagde dates zijn hard nodig voor deze in het wild met uitsterven bedreigde apen.
Voor dit onderzoek bestudeerde promovendus Tom Roth onder begeleiding van professor Mariska Kret (Universiteit Leiden) en in samenwerking met het orang-oetan populatiemanagementprogramma (EEP) partnervoorkeuren van orang-oetans. Wat zijn vijf jaar later, nu het eerste onderzoek is afgerond, de resultaten? Tom deelt zijn bevindingen!
De partnerkeuze wordt tot nu toe door het EEP vooral bepaald op basis van de genetische match tussen beide dieren, leeftijd en praktische aspecten zoals beschikbare ruimte in de dierentuinen. Het doel van dit onderzoek was inzicht krijgen in de partnervoorkeuren van orang-oetans, zodat we dit kunnen meenemen in het Europese populatiemanagementprogramma. Orang-oetans zijn relatief solitaire mensapen, waardoor ze nogal kieskeurig zijn als het op sociaal gezelschap aankomt. Het idee achter ‘Tinder voor orang-oetans’ is dat de kans op een goede match groter is, wanneer we vooraf, dus voordat ze elkaar in het echt ontmoeten, weten of twee orang-oetans elkaar interessant vinden. Dit kan bijvoorbeeld helpen bij een verhuizing van een individu naar een ander dierenpark.
Vrijwillige deelname
Inmiddels zijn de eerste onderzoeken afgerond. We hebben gekeken of de vrouwelijke orang-oetans onderscheid maken tussen mannen met wangplaten, die ze in het wild over het algemeen aantrekkelijker vinden, en mannen zonder wangplaten. Uiteraard mochten de apen altijd zelf kiezen of ze wilden meedoen. Besloten ze mee te doen aan het onderzoek? Dan kregen ze wat lekkers als beloning.
Het onderzoek bestond uit twee touchscreen-‘opdrachten’, waarbij de dieren konden kiezen wat voor foto ze te zien zouden krijgen. Daarnaast gebruikten we een opstelling met eye-tracking, waar we de oogbewegingen van de orang-oetans hebben gemeten om te bepalen naar welke foto’s meer aandacht uitging.
Wangplaatmannen blijken populairder
Hoewel de resultaten van het touchscreen-onderzoek geen duidelijke voorkeur voor mannen met wangplaten ten opzichte van mannen zonder wangplaten liet zien, blijkt uit de eye-tracking studie wél dat de orang-oetans langer kijken naar foto’s van mannen met wangplaten. Daarnaast lijkt het er ook op dat de orang-oetans langer naar specifieke individuen kijken, hoewel nog meer data verzameld moeten worden om dit met zekerheid vast te stellen. Mogelijk kan de eye-tracking methode in de toekomst dus meer inzicht geven in de partnervoorkeuren van de orang-oetans.
Vervolgstudie
Uiteraard valt er nog veel te onderzoeken! Zo zijn we bezig met een onderzoek waarbij de orang-oetans geluiden van verschillende mannen te horen krijgen. We willen weten of ze daar qua gedrag verschillend op reageren. Daarnaast vragen we Europese dierentuinen om bij elke nieuwe introductie een vragenlijst in te vullen. Zo krijgen we meer inzicht in wat goed gaat en wat mogelijk beter kan tijdens de kennismaking met een nieuwe orang-oetan. Hopelijk lukt het met al deze informatie in de toekomst de perfecte match te vinden voor iedere orang-oetan!
